Öğrencilere göre  iyi  öğretmenin  nitelikleri   nelerdir ?

·        Bir  öğretmenin öğrencileri tarafından  beğenilmesini  sağlayan  kişilik çizgilerini   belirlemek için yapılan araştırmaya göre , öğrencilerce en çok vurgulanan  nitelikler şunlardır ;

·        İşbirliğine  dayanan  demokratik  tavır ,

 ·        Her  çocuk  için sevecen ve  saygılı  olma ,

·        Sabır  ,

·        Geniş bilgi ,

·        Hareket  ve görünüşün  hoşa  gitmesi ,

·        Doğruluk ve  taraf  tutmamak  ,

·        Esprili   olmak ,

·        Öğrencilerin  sorunlarına  ilgi  duymak ,

·        Esneklik ,

·        Cesaret  verme ve takdir  etme konusunda  iyi niyet ,

·        Özel  bir konuyu öğretmede  olağan-üstü  başarı.

 

      Öğrencilere göre iyi öğretmenin özellikleri nelerdir ?

·        Öğretmenin  sınıfta  her öğrenciye  eşit  davranması ,

·        Öğrenci  dersini çalışmadığı  ve  sözlü sınavlarda başarısız olduğu zaman öğretmenin sert  eleştiriler  yapmaması,  hakaret edici sözler  söylememesi .

·        Sınıfta  öğretmenin  çok otoriter davranarak  rahatsız edici bir sükunet  istememesi;  normal hareket  ve konuş-ma serbestliği  tanıması.

·        Kendi  sorunları ve sıkıntıları olduğu zaman  sınıfa  karşı  haşin  davran-maması .

·        Dersleri  soyut  olmaktan  çıkarıp güncel  örnekler  vermesi , çevre kaynaklardan ve örneklerden  yarar-anarak daha cazip hale getirmesi .

·        Derste  bir davranışını beğenmediği  öğrenciyi sınıf önünde  küçültmeden , hesap sormadan, yalnız olarak karşısına alıp onu tanımaya, davranışının nedenlerini  anlamaya  çalışması .

·        Sınıfta  keyifsiz ve huzursuz öğrencileri fark ederek  onları  psikolojik  dünyalarıyla da  tanımaya  çaba  göstermesi .

·        Bazı olayları disipline verebilecekleri halde, vermeyip  kendilerinin  çözmeleri  ve olumlu  davranışlara  dönüştür-meçi .

·        Dikkatin dağılmasını  engellemesi, dersi  ilginç hale getirmesi. 

 

    Öğretmenler nasıl manipületör ( sömürme, kontrol etme , öğrenciyi nesne olarak görme )    haline  geliyor .

Bir  insanı  kontrol  etmek  her ne amaçla yapılmış olursa olsun ,onu bir nesne olarak

algılamak anlamına gelir .sınıf içinde  sıklıkla, dünyaya normal insan duygularına sahip

olarak gelmiş olan Ali ve  Ayşe  , öğretmenlerin  gözünde artık Ali ve Ayşe  olmaktan çıkıp birer  "öğrenci"  ye  dönüşüyor . Kontrole  maruz kalan  genç  insan da  karşı  manevralar  geliştiriyor. Şımarıkça  davranışlarla , gereksiz kıkırdamalarla, "saçma"  sorularla  öğret-meni  çileden çıkaran bu  başkaldırıcılar la  nasıl  başa çıkılır ?

Öğretmenin  bu  manipülasyonlarla başa  çıkması için dahi olması gerekir .  ya da kolay yolu  seçer  oda manipülatör olur .  Dersi  bölen  öğrenciye dik dik bakmak , sert  bir ses tonuyla  ismini söylemek , disipline göndermek, velisini  okula  çağırmak , onu diğer öğrencilerden yalıtmak , küçük düşürücü sözler söylemek , en ön sıraya oturtup dikkati onun üzerinden  eksiltmemek  ve " sana yardım etmek istiyorum  , bunu bana nasıl yaparsın" gibi ifadelerle suçluluk duyguları uyandırmak vb......

 Aşağıdaki  örneklerde ilgi uyandıran ve manipüle  eden öğretmeni  izleyelim .

ALİ : öğretmenim ,acaba karıncalar daha çok dışarıda mı yoksa  toprak altında mı  yaşarlar ?

1.ÖĞRETMEN : onlara bunu sorma imkanım olmadı . hadi şimdi bunu bırak da  dersine dön bakalım.

2.ÖĞRETMEN : gerçekten bilmiyorum . niye bunu kendin gözlemlemiyorsun . hem  sonra bize bilgi de verebilirsin .

MEHMET : Öğretmenim  , insanlar  neden çift eklemli  değil?

1.ÖĞRETMEN : bunu yarın ele alacağız  şimdi kaslarla ilgileniyoruz .

2.ÖĞRETMEN : niye sordun ?

AYŞE : öğretmenim  , bizim kedimiz  evde yavrularının yanına yaklaştığımızda  sırtını kabartıp hırlıyor .

1.ÖĞRETMEN:şu anda konumuz kedilerin yavrularını nasıl korudukları değil, şu anda  hayvanların bazılarının kendilerini korumak için nasıl renk değiştirdikleri ile ilgileniyoruz .

2.ÖĞRETMEN : evet  gördüğün gibi her hayvanın kendine özgü bir korunma yöntemi var .

 

    Öğrencilerin kullandığı manipülasyonlar nelerdir ?

1.      Öğretmenle  evdekileri birbirine düşürmek

2.      Yardıma muhtaç rolü oynamak

3.      Hastalık

4.      Ayartmak

5.      Öğretmenleri birbirine düşürmek

6.      Öğretmeni sorumlu tutmak .

 

    Öğretmenlerin kullandığı  manipülasyonlar  nelerdir? 

1.      İspiyoncu  kullanmak

2.      Ödül sistemi kullanmak

3.      Sınıfta bırakmakla tehdit etmek

4.      Zor duruma düşürmek

5.      Cezalandırmak için notlara başvurmak

6.      Karşılaştırmalar yapmak

 

    Öğrencileri etkilemek için neler yapılabilir ?

1.      Öğrencinin  yansıttığı  kişiliği  kabul  edin

2.      Öğrencinize  seçme hakkı  verin

3.      Öğrencinizi  asla  utandırmayın

4.      Öğrenciniz  övgü ve onay bekler

5.      Öğrencinize  size veya arkadaşlarına yardım etmek   fırsatını  verin

6.      Öğrencinize doğru bilgi verin

7.      Öğrencilerinizi iyi dinleyin

8.      Öğrencinizde  bütün insanlar gibi temiz , düzenli  ve iyi  giyimli  insanlardan hoşlanır .

Öğrenci ile etkili iletişim için neler  yapılabilir?    

Yüz  yüze  iletişimde  etkinliğimizi  %  10  oranında  kelimeler ,  % 30  oranında ses tonu , % 60 oranında bedenimizin dili  belirler .

 Bunun  için ;

1.      Merkezinizi  kapatmaktan veya fazla açmaktan kaçının

2.      Öğrencilerin karşısında  kollarınızı kavuşturmayın

3.      Öğrencileriniz ile  göz ilişkisi kurun

4.      Ses  tonunuzun  neşeli  ve enerjik olmasına  özen gösterin  

 

 Öğretmenin eleştirici tutumları nelerdir , bunun  ne gibi   olumsuz  etkileri  vardır ? 

 

1.      Suçlama  ( "sen her zaman konuşursun zaten" )

2.      Emir  ( " hemen  yerine otur ")

3.      Tehdit etme ( not ile , ceza ile  ,  velisi ile )

4.      Eleştirme  ( "daha iyisini yapmalısın" )

5.      Uyarma  (" son kez  hatırlatıyorum ")

6.      Utandırma  (" şımarık çocuk ")

7.      Yargılama  ("kitaplar  yazmak için değil , okumak içindir ")

Tüm  bu bastırıcı sözler ;

·        Çocuğun kendisini  suçlu hissetmesine  neden  olur.

·        Öğretmenin adil olmadığı düşüncesini geliştirir.

·        Çocuk,  sevilmediğini  düşünür.

·        Sert  tepkiyle yanıt vermesine  yol açar.

·        Karşı  çıkmasına neden olur.

·        Kendini  yetersiz   hissedip  özsaygısını  yitirmesine  yol açar .

 

Duygusal  istismara yol açan öğretmen davranışları nelerdir ? 

 

1.      Çocukla  alay etme , alaycı davranış ,

2.      Aşağılayıcı  ses  tonu ,

3.      Ders  dışı  faaliyetlerden  men etme ,

4.      Düşük  performansı , başarısızlığı  eleştirme ,

5.      İsim  takma ,

6.      Okul  sonrası  ceza olarak  ders yaptırma ,

7.      Diğer  öğrencilerin  çocuğu aşağılamalarına göz yumma ,

8.      Vurma , çimdikleme , kulak çekme vb..

9.      Öğrenciye  bir şeyler   fırlatma .

 

Öğrencinin  öğretmene  kin duymasının   sebepleri nelerdir?  

 

1.      Ona karşı sert davranmış   olabiliriz,

2.      Niyetini anlamadan  ceza vermiş   olabiliriz ,

3.      Hislerine  değer vermemiş olabiliriz.

4.      Dinlememiş  olabiliriz.

 

 Öğrenciler neden  söz dinlemezler?

 

1.      Yerine   getirip getirmemesine  bakma-dan  sürekli  emir  yağdırmışsak,

2.       Onlardan  yerine  getiremeyecekleri şeyler istemişsek ,

3.      Suçlarını  zamanında cezalandırmak yerine  kuru  tehditler savurmuşsak.

4.      Her istekleri yapılmışsa ,

5.      Haklı  istekleri  yapılmamışsa .

 

 Öğrencileri  ne  ölçüde  iyi yönetiyorsunuz ?

 

Öğrencileri   yönetmede  ilk  adım  , şu  ilkelerin  her biri  açısından  ne  durumda  olduğunuzu  bilmektir. Bunu  anlamak  için  şu  soruları  dürüstçe  yanıtlayalım .

Vizyon

1.      Okulun ,  sınıfın  bütünsel bir resmini  çiziyor musunuz ?

2.      Okuldaki  öğrencilerle  ortak bir  amaç  yarattınız  mı ?

3.      Sonuca  yönelik  düşünmeyle  uğraşıyor musunuz ?

4.      Değişim  sürecinin  rotasını  nasıl  belirliyorsunuz ?

5.      Bir  yüksek  performans  kültürü  oluşturuyor musunuz ?

Güven

1.      Okulda  , sınıfta  duygu  düşünce  ve davranışlarınızı   paylaşıyor musunuz ?

2.      Dikkatli  dinleme  becerileri  geliştiriyor  musunuz ?

3.      Davranışları  kestirilebilir  ve  tutarlı  bir  insan mısınız ?

4.      Bütün  kapıları  açık  tutuyor musunuz

Katılım

1.      Öğrencilerin  potansiyelini  ne  ölçüde  serbest  bırakıyorsunuz ?

2.      Öğrencilere  özgü  arkadaşlık  ilişkileri   kuruyor musunuz ?

3.      Bir"takım " ortamı  sağlıyor musunuz ?

4.      Öğrenciler  kendilerini  okulun  sahibi  gibi  hissediyor mu ?

5.      Başarıya  yönelik  bir  tutum  var mı ?

Öğrenme

1.      Kendi   kişisel  gelişiminizi  sağlıyor musunuz ?

2.      Güçlü  ve zayıf yanlarınızı  biliyor musunuz ?

3.      Rehberiniz  var mı  ve  kendiniz  rehberlik ediyor musunuz ?

4.      Öğrencilerin  gönüllü  çabasından  yararlanıyor musunuz ?

5.      Okulunuz , sınıfınız  öğrenen bir  birim mi?

Çeşitlilik 

1.      Kendi  eğilim  ve önyargılarınızla  yüzleştiniz mi?

2.      Hem  kadın hem erkek  yönlerinizi geliştiriyor musunuz ?

3.      Bireysel  farklılıkları ne kadar iyi yönetiyorsunuz ?

4.      Bir  saygı  kültürü yaratıyor musunuz ?

Yaratıcılık

1.      Öğrencilerin  güçlü yanlarını  keşfediyor  ve  zayıf yanlarının üstesinden  geliyor musunuz

2.      Yaratıcılık cevherinin  nerede  yattığını biliyor musunuz ?

3.      Öğrenci  merkezli  yöntemler  geliştiriyor musunuz ?

4.      Gurup  liderlerini  ödüllendiriyor musunuz ?

Dürüstlük

1.      Evrensel  doğruluğun  gelişmesini  sağlıyor musunuz ?

2.      Ahlakı  ve  girişimciliği  teşvik  ediyor musunuz ?

3.      Cesaret  gösteriyor musunuz  ve öğrencilerde  cesaretin gelişmesine yardımcı oluyor musunuz ?

4.      Dürüstlüğünüzü  hayata  geçiriyor musunuz ?

Topluluk 

1.      Sağlıklı bir  sınıf  yarattınız mı?

2.      Öğrencileri  gurur  ve  performansa  esinlendiriyor musunuz ?

3.      Öz  çıkarlarınızdan  ötesiyle ilgileniyor musunuz ?

4.      Çevreyi  gözetiyor musunuz ?

5.      Okulunuzu, sınıfınızı  dönüştürmeye  kendinizi  adadınız mı ?

En  önemli  kelimeler  ve  çocuğumuzla  iletişimdeki  yerinin  önemi  nedir? 

 

En önemli  6  kelime : " evet   ben   hata   yaptığımı   kabul   ediyorum "

En önemli  5  kelime : " aferin    iyi    bir   iş   yaptınız "

En önemli  4  kelime : " bu   konudaki    düşünceniz    nedir "

En önemli  3  kelime : " eğer    izin    verirseniz "

En önemli  2  kelime : " teşekkür    ederim "

En önemli  1  kelime : " BİZ "

Bu  arada unutmadan  en  önemsiz  bir  kelimeyi de  söyleyelim :  " BEN"

 

Bu kelimeler insanlarla olan ilişkilerimizin temelini oluşturuyor.   Burada ben daha çok çocuk ile ailesi ve öğretmeni arasında bu kelimelerin kullanılmasının önemi üzerinde duracağım. Şimdi birlikte düşünelim.  İlköğretime giden  Ali  okulda akşama kadar  topraklarla oynamış akşam eve  elbiseleri kirli olarak gelmiştir. Anne ; bu ne  hal  pasaklı ,sen zaten temiz olmayı öğrenemedin, bu elbiselere yazık sen bunlara layık değilsin vb. baba ; biz senin için gece gündüz çalışıyoruz sen ne yapıyorsun  serseriler gibisin  vb.  gelin bu olayı birlikte yorumlayalım. Birincisi; bu yaştaki çocuğun oyun  oynamaya ihtiyacı var  bunu  engellemeye çalışırsak sosyal ve zihinsel  yönden çocuğu geri bırakmış oluruz. İkincisi ; eğer çocuğun temiz olması isteniyorsa  eleştirel değil , okuldan eve temiz geldiği günleri kollayıp överek bu alışkanlığı kazandırabiliriz. Üçüncüsü ; bizim sürekli onlar için çalıştığımızı söylememiz onlar üzerinde sürekli bir baskı oluşturmakta,  başarısız olduklarında bu baskı nedeni ile kendilerini  suçlu hissetmelerine, girişimciliklerini engellemelere neden olmaktadır. Burada ebeveyn hata yaptığını kabul etmeli ve özür dilemelidir. Böylece çocuğun gözünde daha değerli olacaktır. Buna benzer olaylarda da  hata  yapan ebeveyn özür dilemeyi bilmeli.

 

“Aferin iyi bir iş yaptınız” nedendir bilinmez  çocuklarımız bebekken onları hep onaylayarak eğitiriz ama okula başlayınca  ödevin yarısın yapan öğrenciyi aferin yarısın yapmışsın ha gayret diğer yarısını da yapabilirsin demek yerine, “neden hala ödevini bitirmedin doğru odana sana bir hafta şu yasağı bu yasağı vb” deriz. Bu da çocuğu hem sizden hem okuldan soğutur. Kısaca çocuğun yaptıklarını  görmeme yapmadıklarını görme alışkanlıklarımızı artık terk etmeliyiz .

 

“Bu konudaki düşünceniz nedir?” bir çok ebeveyn  evle ilgili işlerde  çocuklarının görüşlerini alma ihtiyacı duymazlar yada onların bu işlerden anlamayacaklarını düşünürler. Oysa  çocuklar anlamasalar bile onların görüşlerini de almak onlara değer verdiğimizi ,onlarında düşündüklerini ve düşüncelerin bazı zamanlarda olsa pratikte kullanılabileceğini  göstermiş oluruz. Onlarda düşünmeyi ve düşüncelerini cesaretle ifade etmeyi öğrenirler.

 

“Eğer izin verirseniz” çocuğunuzun odasına girerken izin alabilmeliyiz  bu davranışımızla onun hakların saygılı olduğumuzu göstermiş oluruz. Eğer onunla ilgili bir konu varsa mutlaka onunda görüşü alınarak karar verilmelidir. Böyle davranmakla onun birey olmasına katkı sağlamış oluruz.

 

“Teşekkür ederim” çocuklarımıza hemen her fırsatta teşekkür etmek onları yaptıkları işi daha iyi yapmalarında çabalarını artırır. Derslerinden iyi not  aldığında  size her-hangi bir şekilde yardım ettiğinde,  iyi bir davranış  gösterdiğinde mutlaka teşekkür edilmeli.

 

 

“Biz” bu kelime çocuklarımızın kendi toplumu içindeki değerleri benimsemesini sağlar. Biz ve ben duygularının dengeli gelişmesi çocuğun kişiliği açısından önemlidir. Ben duygusu ağır basan çocuklar  kendilerinden başkasını düşünmezler. Yine biz duygusu ağır basan çocuklar da  hep başkalarını düşünürler. Burada önemli olan çocuk hem kendine hem de   topluma değer verirken dengeyi bulmalıdır. Kısaca çocuk toplumsal kurallara uyarken  kendi özgür-lüğünü de korumayı öğrenmesi gerekir.

 

“Ben”  bu kelime bencillik anlamında olan kelimedir.  Bu kelimeyi çocuğunuza karşı çok sık kullanırsanız  hep kendi düşüncelerinize değer verdiğinizi göstermiş olursunuz. Bu nedenle çocuğunuzla  konuşurken biz kelimesini kullanmanız onu da içine alacağından hem onu ikna etmede hem bir bütün olduğunuzu göstermede önemli etkileri vardır.

 

Bu kelimeleri gerektiği yerlerde öğretmenlerimiz de kullandığında çocuklarımız  hem okula hem derslere karşı daha ilgili olacaklardır.

 

Son olarak çocuklarımızı” biz” ve “ben” bilinci içinde eğitmeliyiz.

 

Sevgi, cesaret, güven  ve tutkuyla yaşayın.