|
ETKİLİ ÖĞRETİM İÇİN ON ÖNERİ
Bir: Etkili öğretim, akılla birlikte
yüreği de vermektir. Bir içtenliktir. Öğrenciyi sadece iyi öğrenmesi
konusunda motive etmek değil, aynı zamanda onların nasıl öğrenmeleri
gerektiğini ve bu yolda ne gibi yöntemlere gereksinimleri olduğunu
göstermeyi de kapsar. Bunu eğitimci, öyle bir tarzda yapmalıdır ki, öğrenci
için belli bir anlamı ve bu anlam içinde belli bir yeri ve bütün bunların
hafızasında bıraktığı bir şeyler olsun. Bu sizin eğitme sanatınıza olan bir
tutkuyu gerektirir. Bu tutkuyu özellikle öğrencilerinize hissettirebilmeniz
gerekir.
İki: Etkili öğretim, öğrencilere bir bilgi
tüketicisi olarak davranmaktır. Üretiminizin her aşamasında bulunmanız
gerekir. Ürününüzün her şeyiyle ilgili olmalısınız. Yeni gelişmeler, yeni
kaynaklar, alanınızı ilgilendiren her konuyla ilgili yeni gelişmelere
duyarlı olmanız gerekir. Bilgi yalnızca akademik dergiler ve yayınlat
dünyasında yaşayan bir şey değildir. Etkili öğretim, bu bilgiyi gerçek
hayatın dünyasına aktarır. Öğretirken, teori ile pratik arasında iyi bir
köprü kurmalısınız. Fildişi kulelerde yaşayan insanların işi değildir
öğretim. Alanında her konuyla ilgili, diğer konularda uzmanlarıyla sürekli
ilişki içinde olan, uygulamada yardımcı ve interaktif bir yaşam biçimini
içeren etkili bir öğretim.
Üç: Etkili öğretim, dinleme, sorgulama,
eleştirel olma, sorumluluk duygusu taşımayı gerektirir. Her öğrencinin ve
her sınıfın ayrı birer dünya olduğunu aklınızdan çıkarmamalısınız. Cevapları
siz değil, öğrenci bulmalıdır. Ama, doğal olarak, yol gösteren siz
olmalısınız. Karşılıklı, sözlü bir iletişim ağı kurmalısınız. Bu ağ içinde
eğitim şekillenmeli. Öğrenciyi her zaman daha iyi olanı bulmaya
sürüklemelisiniz. Etkili öğretim aynı zamanda iyi insan olmakla ilgili de
bir şeydir. Saygı ve bu saygının gerektirdiği eğitim uzmanı kişiliğiniz
hayatınızın her alanında olmalı.
Dört: Etkili öğretim, uyulması gerekli
katı bir müfredat değildir. Katı ve kuralcı olarak, etkili bir eğitimci
olamazsınız. Aksine, esnek, akıcı ve deneyimci bir tarz gerektirir iyi
öğretim. konuyu karşılıklı sorgulayan sınıfında tepkilerini ve meraklarını
göz ardı etmeyen bir süreçtir bu. Konunu değişen bağlamlarına ne kadar iyi
ayak uydurabildiğinizle ilgilidir. Sınıfta yapmak istediklerinizin yüzde
onunu yaptığınızı hissedip kendinizi hala konuya meraklı buluyorsanız, böyle
bir sürece girmişsiniz demektir. Eğer daha fazla bilgilendiriyorsa neden
önceden düşündüğünüz süreçten kopmayasınız ki? Etkili öğretim, yaratıcılık
gerektiren bir dengeleme süreci gibidir. Bir tarafta konuya hakim bir
otorite olmak, diğer tarafta ise öğrencinin merakını kamçılamak...
Beş: Etkili öğretim, aynı zamanda bir
tarzdır. Siz, etkili öğretimin bir eğlence olması gerektiğini mi
sanıyorsunuz? bahis mi oynuyorsunuz? Yani anlattığınız konunun ciddiyeti hiç
mi yok? Etkili öğretim sanıldığı gibi, kürsüsüne ellerini dayamış bir
şekilde, öğrencinin gözünde sürekli bir şeyler vızıldayan bir öğretmen
öngörmez. Etkili bir eğitimci sınıfını ve her öğrencisini birebir tanır.
Etkili öğretmen, kendisini bir orkestrayı yöneten maestro gibi
algılamalıdır. Her öğrenci değişik bir enstrümanı, farklı performansta çalan
bir müzisyen gibidir.
Altı: Etkili öğretimin önemli bir unsuru
daha vardır. Mizah. Öğrenciyi kendinizden korkutmamak için mizahı zaman
zaman kullanmalısınız. Zararsız şakalar yapmalısınız. Bu şakalarınız
öğrenciyi kırmayacak biçimde olmalıdır. Şakalarınızla öğrenciye bir arkadaş
olduğunuzu göstermelisiniz.
Yedi: Etkili öğretim, yetenekleri ve
zihinleri besler, onları korur ve geliştirir. Her öğrenciye ayırdığınız bir
zaman olmalıdır. Öğrencinize ayırdığınız zaman kadar, dersinize,
anlatacağınız konuya hazırlanmaya da zaman ayırmalısınız. Konuyla ilgili
öğretiminizi zenginleştirecek materyaller hazırlamalısınız.
Sekiz: Etkili öğretim, güçlü ve hissedilir
bir liderlik, kurumsal bir destek, kaynaklar, personel ve tahsis edilmiş bir
fonla desteklenmelidir. Etkili öğretim yalnız eğitimi ilgilendiren
kurumlarla sağlanmaz. Bunu destekleyen ama görünmeyen başka kurumların da
desteği gerekir. Öğretim sürecinde yer alan tam zamanlı öğretmenden, ücretli
öğretmene kadar, herkesin görüşünü kapsayan bir organizasyonel eşgüdüm
şarttır.
Dokuz: Etkili öğretim, kıdemli
öğretmenlerle yeni öğretmenler arasında takım ruhunun teşvik edilmesi,
mesleki gelişime katkı gibi meslektaş birlikteliğini desteklemek açısından
aktif bir danışmanlık da gerektirir. Böylece, meslekte başarısızlığın önüne
geçilebilir ve kariyer geliştirmek için de programlar geliştirilmiş olur.
On: Son olarak, etkili öğretim bir
eğlence, bir tutku ve sonuçta gerçek ödüllerdir. Her ne kadar bu ödüller
açıkça görülmese de, öğrencinizin başarısını, gülen yüzünü ve daha iyi bir
kariyere kavuşmuş olduğunu görmeniz bile, size sonuca ulaşmanın hazzını
verecektir. Etkili öğretmenler, bu işi bir sanat olduğu için yapar, para
için değil...Bu onların yaşam biçimidir. Etkili öğretmenler başka bir
şekilde de yaşayamazlar zaten.
Richarde Leblanc / Yeni Eğitim Dergisi
|